السيد الخوئي (مترجم: نجمى / هريسى)

304

البيان في تفسير القرآن (بيان در علوم و مسايل كلى قرآن) (وزارت ارشاد) (فارسى)

از تحويل دادن آن صحيفه‌ها خوددارى مىكرد تا اين كه عثمان وعدهء حتمى داد كه آن‌ها را به خود حفصه بازگرداند ، آن‌گاه حفصه پذيرفت و صحيفه‌ها را به نزد عثمان فرستاد . عثمان همين مصحف موجود را از روى آن صحيفه‌ها نوشت ، سپس اصل آن را به حفصه بازگردانيد كه پيوسته در دست حفصه بود . 5 - هشام بن عروه از پدرش چنين آورده است : چون قاريانى كه در جنگ يمامه شركت داشتند ، كشته شدند ؛ ابو بكر به عمر بن خطاب و زيد بن ثابت دستور داد كه در كنار مسجد بنشينند و هركس سخنى به عنوان قرآن ارائه داد ، آن را نپذيرند مگر اين كه دو نفر مورد اطمينان به قرآن بودن آن شهادت دهند ، در اين صورت آن را ثبت كنند زيرا عدهء زيادى از اصحاب رسول خدا و حافظان قرآن ، در جنگ يمامه كشته شده‌اند و اكنون براى جمع‌آورى و مدون كردن قرآن ضرورت احساس مىشود . 6 - محمد بن سيرين نقل مىكند كه عمر بن خطاب كشته شد ، در حالى كه هنوز قرآن جمع‌آورى نشده بود . 7 - حسن روايت مىكند ( 1 ) - كه عمر دربارهء آيه‌اى از قرآن سؤال كرد ، در پاسخ وى گفتند كه اين آيه در نزد فلان قارى بود كه در جنگ يمامه كشته شد . عمر بن خطاب با احساس خطر از اين كه شايد قرآن با از بين رفتن حافظان آن تدريجا از بين برود ، كلمهء استرجاع « انّا للّه و انّا اليه راجعون » را بر زبان راند و دستور داد كه هر چه زودتر قرآن را جمع‌آورى كنند . بنابراين ، عمر اول كسى است كه آيات قرآن را در مصحف واحد جمع‌آورى كرده است . 8 - يحيى بن عبد الرحمن بن خطاب نقل مىكند كه : عمر بن خطاب تصميم گرفت قرآن را جمع‌آورى كند ، در ميان مردم بپاخاست و گفت : هركس چيزى از قرآن را از رسول خدا فرا گرفته است ، بياورد و مردم آياتى را كه در صحيفه‌ها و لوحه‌ها نوشته بودند ، آوردند ولى عمر از كسى آيه‌اى را نمىپذيرفت مگر آن چه را كه دو نفر به قرآن بودنش شهادت دهند . عمر در همان روزها كه مشغول جمع‌آورى قرآن بود ، به قتل رسيد . پس از وى كه عثمان زمام خلافت را به دست گرفت ، به مردم ابلاغ نمود در پيش هركس آيه و يا آياتى از كتاب خدا وجود دارد ، بياورد ولى او هم هيچ سخنى را قبول نمىكرد مگر با شهادت دو نفر كه قرآن بودن آن را امضا و تصديق كنند . در آن هنگام خزيمة بن ثابت آمد و گفت : من با چشم خود ديدم كه شما دو آيه از قرآن را كنار گذاشتيد و آن‌ها را ننوشتيد . گفتند : آن دو آيه كدام است ؟ گفت : من خودم از رسول خدا اين دو آيه